Tăng cường sức miễn dịch
để pḥng chống cảm cúm
Lương y VƠ HÀ
Pḥng bệnh hơn chữa bệnh.
Vận động dều dặn phối hợp với chế độ ăn có bổ sung một số thực
dưỡng có tác dụng giải độc và tăng cường hệ miễn dịch sẽ giúp
nâng cao sức đề kháng để
pḥng chống dịch cúm.
Thông tin về đại dịch
cúm A/H1N1 hiện nay đă cho biết một số trường hợp dương tính với
cúm H1N1 nhưng không có triệu chứng ǵ rơ ràng.
Trong điều kiện hội nhập và giao lưu phát triển như hiện
nay, việc bảo đảm cách ly, không tiếp xúc với nguồn bệnh không
phải lúc nào cũng dễ dàng. Mặt khác, một số người nhiễm bệnh mà
hệ miễn dịch tốt
“Người
mắc
bệnh tự hồi phục, không cần chăm sóc y tế
đặc biệt
cũng có thể tự khỏi”[i].
Nói chung, khi cơ thể
khoẻ mạnh, sức đề kháng tốt, nguy cơ nhiễm bệnh sẽ ít hơn.
Những yếu tố làm cơ thể
suy yếu bao gồm tuổi già, hút thuốc, stress, ăn uống không đủ
chất dinh dưỡng, mệt mỏi, thiếu ngủ hoặc làm việc quá lao lực.
Ngược lại, ngoài những nhóm chất căn bản, việc bổ sung
một số thức ăn có tác
dụng giải độc và tăng cường hệ miễn dịch kèm theo chế độ vận
động đều đặn sẽ giúp
nâng cao sức đề kháng để
pḥng chống bệnh tật bao gồm các chứng cảm
cúm.
Vận
động
trung b́nh
và
đều
đặn
giúp
gia tăng
sức
kháng
bệnh.
Nhiều nghiên cứu[ii]
cho thấy vận động trung b́nh liên quan đến những đáp ứng miễn
dịch tích cực, sự gia tăng tạm thời những đại thực bào, loại tế
bào chủ chốt có nhiệm vụ tấn công những vi trùng, vi khuẩn gây
bệnh. Trong khi vận
động, tế bào miễn dịch di chuyển nhanh hơn và khả năng đối kháng
với vi trùng cũng tốt hơn. Sau khi vận động, hệ miễn dịch thường
trở lại t́nh trạng b́nh thường trong ṿng vài giờ.
Tuy nhiên, theo Giáo sư David Nieman, trường Đại học
Appalachian,
vận động đều đặn hàng
ngày hoặc gần như hàng ngày có tác dụng tích luỹ dẫn đến gia
tăng những đáp ứng miễn dịch dài hạn. Nghiên cứu của ông
đă cho thấy những
người vận động trung b́nh và đều đặn trên cơ sở 40 phút mỗi ngày
đă giảm được phân nửa số ngày nghỉ bệnh do cảm cúm và đau họng
so với những người không vận động. Các hoạt động không cố sức
như đi bộ, đi xe đạp, tập aerobics, chèo thuyền . .
được xem là vận động trung b́nh.
Vận động quá sức làm
suy giảm hệ miễn dịch.
Nghiên cứu cũng cho thấy
những vận động viên tập luyện ở cường độ cao với thời gian quá
90 phút thường dễ nhiễm bệnh trong ṿng 72 giờ sau khi tập.
Điều nầy rất có ư nghĩa đối với những người phải tập
luyện hoặc tham gia những đợt thi đấu dài ngày. Các nhà khoa học
cho rằng
vận động quá sức làm giảm
sút tạm thời chức năng miễn dịch.
Điều nầy liên quan đến hoạt động nội tiết.
Một số hormon stress như cortisol, adrenaline có tác dụng
làm tăng áp huyết, gia tăng độ cholesterol và làm suy giảm hệ
miễn dịch.
Như vậy, không chỉ những
stress vật lư khi lao lực hoặc vận động quá độ, những căng thẳng
tâm lư trong cuộc sống gây tăng tiết nội tiết tố stress cũng làm
giảm chức năng miễn dịch của cơ thể và làm gia tăng nguy cơ bị
cảm nhiễm bởi vi trùng, vi khuẩn.
Áp lực tâm lư nầy cũng góp phần làm suy giảm sức đề kháng
ở những vận động viên phải luyện tập hoặc thi đấu dài ngày.
Nói chung, trong những lúc cuối
của một giai đoạn căng thẳng hoặc những lúc phải đáp ứng với
những cao điểm của công việc, nhiều người
dễ bị cảm, cúm v́ stress làm suy giảm sức miễn dịch.
Vận động và thư giăn, ngủ nghỉ là 2 yếu tố tương phản luôn cần
được thực hành điều ḥa để giữ ǵn sức khỏe.
Một số thực dưỡng
giúp tăng cường hệ miễn dịch.
Ngoài những thực dưỡng
hàng đầu như nhân sâm, hoàng kỳ, kỷ tử, hoa cúc, một số
thực phẩm sau đây thường được đánh giá cao trong
vai tṛ tăng cường tính miễn dịch.
Nước súp gà.
Súp gà, cháo gà với một số gia vụ như tiêu, hành hoặc một vài
loại rau, củ để cung cấp thêm nhiều sinh tố, chất chống oxy hóa
là một loại thực dưỡng chống cảm và giải cảm thông dụng của y
học dân gian. Kết quả
nghiên cứu[iii]
của bác sĩ Stephen Rennard thuộc trường Đại học Nebraska, Mỹ cho
biết
nước súp gà giúp làm tan
những chỗ sung huyết, phù nề, làm loăng dịch tiết và giảm
t́nh trạng nghẹt mũi.
Các nhà khoa học c̣n cho
biết nước súp gà có thành phần của cysteine, một amino acid có
thể phối hợp với những sinh tố C, E và chất selenium trong tác
dụng chống oxy hoá. Cysteine c̣n có tác dụng kích thích tế bào
bạch cầu trong hoạt động miễn dịch, đặc biệt là có khả năng làm
loăng và đánh tan những chỗ ngăn nghẹt do đờm dịch đọng lại ở bộ
máy hô hấp.
Tỏi.
Tỏi có hàm lượng những chất chống oxy hoá mạnh nhất trong số
những gia vị thông dụng. Tỏi vị cay, tính ấm, có thể tăng cường
sự lưu thông khí huyết, sát trùng, sát khuẩn, cải thiện độ mỡ
trong máu, tăng cường sức đề kháng để pḥng chống nhiều loại
bệnh khác nhau bao gồm các chứng cảm cúm.
Mỗi bửa ăn nên ăn một vài tép tỏi dưới h́nh thức xắt lát
móng hoặc đập dập dùng với nước chấm hoặc ăn với rau trộn trong
bửa ăn hàng ngày. Trong
những đợt dịch cúm có thể sử dụng dung dịch tỏi pha loăng nhỏ
mũi giúp ngừa cúm và ngặn chận một số chứng nhiễm trùng hoặc các
loại bệnh lây lan qua đường hô hấp. Giă
nát 3 tép tỏi, hăm trong 50g nước sôi khoảng nửa giờ. Chắt lấy
nước, nhỏ vào mũi mỗi bên khoảng 2 hay 3 giọt, ngày 2 hoặc 3
lần.
Cũng có thể hít hơi tỏi
qua mũi sau khi đun sôi khoảng 200g tỏi giă nát trong 300cc nước
khoảng 10 phút. Hít thở
sâu khi nước tỏi c̣n nóng thông qua 1cái phễu úp trên miệng ấm
khi vừa bắt xuống.
Độ nóng và hít sâu vừa với khả năng chịu đựng của cơ thể để
tránh bị phỏng.
Sữa chua. Từ
lâu người ta đă biết sữa chua là một nguồn dinh dưỡng giàu
calcium và những chất đạm dễ tiêu hoá, nhất là đối với những
người có cơ địa không dung nạp đường lactose họăc dị ứng với
những protein có trong sữa.
Sữa chua cũng là một món ăn tự nhiên giúp cân bằng hệ vi
sinh vật đường ruột và tăng cường khả năng miễn dịch.
Sữa chua đặc biệt hữu ích cho người già, trẻ em, những
bệnh nhân tiểu đường, cao huyết áp hoặc những trường hợp rối
loạn khuẩn đường ruột do tiêu chảy, kiết lỵ hoặc dùng thuốc
kháng sinh dài ngày.
Sữa chua tốt nhất là loại sữa chua ít chất béo có thêm
trái cây nghiền nát để được bổ sung thêm nhiều chất chống oxy
hoá.
Các loại cá, hải sản,
nhất là hàu, ốc.
Ngoài những loại chất đạm và chất béo hữu ích, những loại thực
phảm nầy, nhất là hàu, có hàm lượng rất cao khoáng chất kẽm, yếu
tố cần thiết cho việc sản xuất và hoạt hoá những tế bào của hệ
miễn dịch. Chế độ ăn thiếu kẽm có liên quan đến việc suy giảm
chức năng sinh dục cà cả khả năng miễn dịch của cơ thể.
Không chỉ kẽm, những loại hải sản nầy c̣n có hàm lượng
cao selenium, một chất chống oxy hoá mạnh.
Selenium cũng có tác dụng kích thích hoạt động của
hệ miễn nhiễm.
Rau quả sậm màu, màu
vàng, màu đỏ.
Quá tŕnh sinh hoạt, môi
trường ô nhiễm và chế độ ăn uống, nhất là ăn uống nhiều thịt
động vật thực phẩm công nghiệp làm tích luỹ nhiều cặn bả độc hại
là 1 nguyên nhân quan trọng làm suy giảm hệ miễn dịch.
Chế độ ăn nhiều rau quả vừa giúp thanh lọc cơ thể vừa
tăng cường tính kiềm để ổn định độ PH giúp duy tŕ khả năng b́nh
thường của chức năng miễn dịch.
Đặc biệt, các loại
loại rau quả sậm màu, màu
vàng, màu đỏ như các loại rau xanh, khoai lang, bí đỏ,
cà rốt, bông bí, bầu, quả gấc, nho tím, dâu tây . . có
hàm lượng cao những sinh tố
C, A, chất beta caroten và nhiều
hợp chất chất chống oxy hoá khác có khả năng trung hoà
những gốc tự do, bảo vệ màng tế bào giúp tăng cường sức chống
bệnh.
Rong biển.
Ngày nay, các loại rong biển cũng được các nhà dinh dương đánh
giá rất cao trong vai tṛ giải độc và cung cấp nhiều vi chất
dinh dưỡng giúp pḥng chống bệnh tật.
Bên cạnh hàm lượng đạm dễ chuyển hóa rất cao, rong biển
c̣n có nhiều sinh tố A và
những carotenoids là những chất chống oxy hóa mạnh có tác
dụng kháng viêm, bảo vệ màng tế bào.
Những polysaccharides trong rong biển có tác dụng tăng
cường tính miễn dịch và nâng cao sức chịu đựng của cơ thể đối
với những thay đổi của môi trường. Các nhà khoa học Nhật bản
cũng xác định được polysaccharide Sprulan (Ca-Sp) trong rong
biển có tác dụng kháng virus HIV và virus Herpes.
[i]
http://vnexpress.net/GL/Doi-song/2009/06/3BA1012F
[ii] Elizabeth Quinn.
Exercises and immmunity. http://sportsmedicine.about.com
[iii] Chicken soup
help heal, show research.www.natural.news.com
|