Một số điều cần lưu ư
khi thực hành đi bộ
Lương y VƠ HÀ
Tham khảo ư kiến Bác sĩ của bạn.
Hầu hết mọi người với sức khoẻ trung b́nh
đều có thể bắt đầu một chương tŕnh đi bộ hàng ngày mà không cần
tham vấn một Bác sĩ. Tuy nhiên, nếu bạn có một căn bệnh măn
tính, như các bệnh tiểu đường type 2, áp huyết cao, nên hỏi ư
kiến Bác sĩ điều trị. Chẳng hạn, một số trường hợp bệnh tiểu
đường có thể có những tổn thương ở bàn chân hoặc thần kinh ngoại
biên cần những đôi giày đặc biệt, hoặc những bệnh nhân về tim
mạch phải lưu ư nhiều hơn đến tốc độ chậm, nhẹ của các bước đi.
Đối với những bệnh nhân đă được chẩn đoán loăng xương cũng cần
cẩn thận để tránh té ngă.
Ngoài ra, dù có được tư vấn hay không, nếu
đi bộ mà cảm thấy các triệu chứng đau ngực, chóng mặt, tim đập
nhanh, hụt hơi hoặc thở ngắn đều cần phải đến gặp Bác sĩ.
Cần một đôi giày thích hợp.
Có thể nói đi bộ là một phương cách thể dục
đơn giản, không cần một dụng cụ ǵ phức tạp. Tuy nhiên, chí ít
bạn cũng cần phải mua một đôi giày thể thao dành riêng cho việc
đi bộ. Nên chọn một đôi giày tương đối bền, có loại đế chống
trơn trợt và phần gót mềm đủ để khỏi đau chân. Ngoài ra, nếu đi
bộ lúc sáng sớm hoặc chiều tối, cần trang bị thêm áo ấm và mủ để
chống lạnh khi cần.
Đi chậm lúc bắt đầu và lúc kết thúc.
Cần đi bộ chậm trong khoảng 5 phút lúc bắt
đầu cũng như 5 phút lúc sắp kết thúc buổi tập. Đi bộ chậm giúp
hệ thần kinh và tim mạch thích ứng với điều kiện thay đổi của cơ
thể khi chuyển từ động sang tĩnh hoặc ngược lại để tránh những
hệ quả xấu xảy ra. Tương tự, các chuyên gia khuyên mỗi người
nên “làm nóng” người trước khi đi bộ cũng như “làm nguội” sau
khi hoàn tất bằng cách thực hành vài động tác vươn vai hoặc lắc
tay, xoay người.
Giữ tư thế đúng khi đi bộ.
Nên lưu ư đến tư thế để đạt được hiệu quả
tốt nhất khi đi bộ. Không thu vai lại để giữ cho cột sống được
thẳng và hô hấp được tối đa, cằm có thể hơi đưa lên nhưng cố
không ngă đầu quá về phía sau. Gót chân luôn tiếp đất trước để
sức nặng của cơ thể như trượt dần từ gót chân đến mũi bàn
chân. Cong khuỷu tay khoảng 90o và vung cánh tay thoải mái ra
phía trước và phía sau. Tránh nắm 2 bàn tay lại.
Trắc nghiệm “nói chuyện”.
Người ta khuyên tất cả những người thực
hành đi bộ thỉnh thoảng nên làm trắc nghiệm nói chuỵên
(talk test) để đảm bảo không vận động quá sức có hại cho sức
khoẻ. Trắc nghiệm nầy đánh giá cường độ vận động. Khi đi bộ ở
cường độ trung b́nh, bạn phải có khả năng nói chuyện b́nh
thường. Nếu nói chuyện mà bị hụt hơi chứng tỏ bạn đă vận động
quá sức, cần đi với vận tốc chậm hơn. Ngược lại, nếu bạn có thể
ca một bài hát trong khi đi có nghĩa là bạn đă vận động chưa tới
mức cần thiết. Trường hợp nầy, nên bước đi nhanh hơn. Vẫn phải
nhắc lại, dù đi ở bất cứ cường độ nào, cần phải dừng ngay lại
mỗi khi đi mà cảm thấy chóng mặt, nhức đầu, khó chịu ở ngực hoặc
bất cứ triệu chứng bất thường nào khác. Nếu ngồi nghỉ mà triệu
chứng vẫn không thuyên giảm, cần đến khám Bác sĩ ngay.
Nên kéo dài thời gian đi bộ mỗi tuần.
Nếu bạn đă lâu ngày không đi bộ chỉ nên bắt
đầu bằng những lần đi chậm và ngắn khoảng 10 hay 15 phút. Tuỳ
theo điều kiện chung của sức khoẻ tổng quát cũng như như sự
thích hợp dần của hệ tim mạch, thời gian và cường độ đi bộ sẽ
tăng dần sau mỗi tuần. Vấn đề quan trọng không phải là đi bộ
được bao lâu mỗi lần mà là cần gia tăng thời gian đi bộ lên sau
mỗi tuần. Theo khuyến cáo của Trung Tâm Pḥng Ngừa và Kiếm Soát
Bệnh Tật Hoa Kỳ, khi đă đạt đến bước đi nhanh, đi được mỗi ngày
30 phút, mỗi tuần 3 lần là đủ cho yêu cầu vận động thể lực cần
thiết cho sức khoẻ. Các chuyên viên c̣n cho biết 2 lần đi bộ
trong ngày, mỗi lần 15 phút có giá trị tương đương như một
chuyến đi bộ 30 phút. Điều nầy có nghĩa rằng nếu v́ sức khoẻ
hoặc v́ không có thời gian dài đủ trong một lần, bạn có thể phân
cuộc đi bộ mỗi ngày ra làm hai, mỗi lần chỉ cần đi 15 phút.
Cần giữ lửa nhiệt t́nh.
Bắt đầu một chương tŕnh đi bộ thường dễ
hơn là tiếp tục duy tŕ nó. Hăy tạo cho ḿnh đủ động lực cần
thiết để đi bộ. Nên đặt ra những mục tiêu và tạo thành những
tập quán tốt riêng cho ḿnh hoặc cho những người trong gia
đ́nh. Nên ghi lại những thông tin về cân nặng, về áp huyết, về
độ cholesterol trong máu, về yếu tố đường huyết hoặc về những
điều kiện khác của sức khoẻ trong quá tŕnh thực hành đi bộ.
Những cải thiện cụ thể nầy sẽ là động lực giúp bạn duy tŕ được
chương tŕnh đi bộ.
Cố gắng giữ đúng lịch tŕnh.
Hăy chọn lựa thời điểm thích hợp trong ngày
để đi bộ và cố gắng tuân thủ lịch tŕnh. Khi đă lập ra chương
tŕnh, hăy thực hiện nó một cách nghiêm túc giống như bạn cố
không bỏ lỡ một cái hẹn đă sắp xếp trước. Tuy nhiên, cũng phải
linh động. Nếu v́ lư do ǵ đó đă phải lỡ mấy buổi đi bộ, hăy cứ
tiếp tục như bạn vừa bắt đầu vậy.
Hăy lập nhóm đi bộ.
Nên có một vài người cùng đi bộ với bạn.
Bạn đi bộ có thể là một nhóm bạn cùng sở thích, người phối ngẫu,
người láng giềng hoặc thậm chí chú cún yêu quí của nhà bạn.
Những người nầy sẽ là yếu tố thúc đẩy bạn giữ đúng lịch đi những
khi bạn có một chút lười nhác. Lập nên những nhóm đi bộ bao gồm
một số người láng giềng vừa động viên nhau giữ ǵn sức khoẻ vừa
có thể làm gia tăng tinh thần tập thể trong cộng đồng. |