|
PHÂT THỦ LIỆU PHÁP
Lương y VÕ HÀ
Phất Thủ Liệu Pháp là phương pháp khí công chöõa bệnh bằng cách lắc tay. Phất Thủ Liệu Pháp (PTLP) có công năng chuyển đổi gân cốt và cơ bắp từ ốm yếu suy nhược trở thành sung mãn khoẻ mạnh nên có tên là Dịch Cân Kinh. Tương truyền PTLP xuất phát từ chùa Thiếu Lâm, Trung Quốc. PTLP nằm trong số những công phu do Đạt Ma Sư Tổ truyền dạy nhằm giúp cho các tăng lữ Thiếu Lâm có đủ sức khoẻ để theo đuổi việc tu tập giáo pháp. PTLP đơn giãn, dễ nhớ, dễ tập và có hiệu quả cao đối với nhiều bệnh mãn tính khác nhau từ suy nhược thần kinh, hen suyển, đến tiêu hoá, tim mạch, sinh duïc… Do đó phương pháp nầy đã được lưu truyền trong dân gian qua nhiều thời kỳ và du nhập vào nước ta.
Vì là một môn khí công nên tư thế và động tác của PTLP đều tuân thủ những nguyên tắc căn bản của khí công như: thöôïng hö haï thöïc, hàm hung bạc bối, tùng tĩnh tự nhiên…. Những nguyên tắc nầy nhằm giúp cho khí huyết dễ vận hành, kinh mạch dễ khai thông và nội lực được tích luõy.
Chuẩn bị : Tìm nơi thoáng mát, không khí trong lành. Mặc quần áo rộng rãi. Ñöùng thẳng, hai chân dang ra song song ngang vai, các ngón chân bám chặt xuống mặt đất, bụng dưới hơi thoùt, ngực hơi thu vào, vai xuôi tự nhiên, hai mắt khép hờ, ñaàu lưỡi chạm nöôùu răng trên, tâm ý hướng về Đan Ñieàn (dưới rún khoản 3 phân).
Th ực hành : Hai cánh tay, bàn tay và các ngón tay duỗi thẳng tự nhiên. Hai cánh tay hơi cong ở khuỷu tay. Đưa hai cánh tay về phía trước, đồng thời hít vào. Dùng lực vẩy hai cánh tay ra phía sau đến hết tầm tay trong khi nhíu hậu môn lại và thở ra. Khi hết tầm tay ra phía sau, hai cánh tay theo đà của lực quán tính trở về trước, buông lõng cơ hậu môn đồng thời với hít vào. Sau khi hít vào lại tiếp tục vẩy tay ra phía sau. Một lần hít vào, một lần thở ra là một cái lắc tay. Làm liên tục nhiều cái. Tối thiểu 500 cái một lần. Mỗi ngày có thể làm 2 lần. Nếu để chửa bệnh thì mỗi lần tập phải thực hành từ 1.500 cái trở lên.
Chú ư:
Động tác lắc tay phải bền bỉ, đều
đặn, nhẹ nhàng, linh hoạt. Do đó không cần dùng sức mạnh
để cố vẫy tay ra phía sau mà chỉ dùng sức b́nh thường
tương ứng với nhịp thở điều ḥa của cơ
thể. Việc nhíu hậu môn và bám các đầu ngón chân xuống
đất cũng vậy. Chỉ cần dùng sức vừa phải để bảo đảm thoải
mái về tâm lư, dẻo dai về thể lực để có thể thực hành
đến hàng ngàn cái mỗi lần.
Động tác đưa tay về trước là do phản
lực quán tính từ phía sau. Tuyệt đối không dùng sức. Tầm
tay phía trước không vượt quá thắt lưng.
Trong suốt quá tŕnh lắc tay, mặc dù
cánh tay di động trước sau nhưng luôn luôn duy tŕ t́nh
trạng thoải mái tự nhiên, cánh tay không gồng sức.
Những người bệnh hoặc có tật ở chân
không thể đứng được vẫn có thể thực hành hiệu quả PTLP
bằng cách ngồi trên đất hoặc trên ván và vẫy tay ở vị
thế cánh tay co lại khoảng 90 độ.
Cơ chế tác dụng của PTLP:
PTLP là một môn khí công mang tính
chỉnh theå có tác dụng cải thiện toàn bộ công năng của
cơ thể. Tuy nhiên, nếu chỉ nh́n vào
từ bên ngoài, cơng pháp chỉ
bao gồm những động tác lắc tay đơn giăn và đơn điệu dễ tạo cho
người tập cảm giác nghi hoặc, thiếu niềm tin, nghĩ là động tác
quá đơn giản, khó thể tạo ra những hiệu quả chữa bệnh thần kỳ
được. Nhất là khi có tâm lư so sánh với những chiêu thức phức
tạp hoặc đẹp mắt của Thái cực quyền hay của những môn công phu
khác. Do đó, việc t́m hiểu kỹ cơ chế tác dụng của PTLP là điều
cần thiết để có ḷng tin làm đúng, làm đủ và kiên tŕ làm, không
chỉ để chữa bệnh mà để tăng cường sức khỏe, diên niên ích thọ.
PTLP xoa bóp nội tạng, tăng cường chuyển hóa
Động tác hít thở phối hợp với lắc tay điều
ḥa và liên tục tác động vào các cơ ngực và thành bụng, nhất là
cơ hoành, có tác dụng xoa bóp các nội tạng trong cơ thể, thúc
đẩy sự vận hành khí huyết và tăng cường chức năng của các cơ
quan. Chức năng xoa bóp này cũng có tác dụng, khai thông những
bế tắc, ứ trệ trong kinh mạch hoặc trong tạng phủ. Những người
tiêu hóa bị đ́nh tích, ứ trệ, sau khi thực hành khoảng 500-700
cái sẽ xảy ra trung tiện hoặc ợ hơi, cảm giác dễ chịu sẽ thấy
rất rơ. PTLP là phương pháp đơn giản nhất đễ chữa bệnh đau bao
tử, hoặc rối loạn tiêu hóa. Những trường hợp khí nghẽn, khí bế,
khí uất do t́nh chí, do bệnh biến hoặc do tập khí công
sai lệch cũng có thể làm cho thông hành bằng PTLP. Có thể nói
PTLP làm rất tốt chức năng thông kinh hoạt lạc và cải thiện tuần
hoàn khí huyết.
PTLP giúp Dương giáng, Âm thăng, thông Nhâm
Đốc, tăng cường nội khí.
Đối với y học truyền thống và khí công cổ
đại, con người và vũ trụ đồng một thể. Con người là tiểu vũ trụ.
Trời đất thuộc đại vũ trụ. Mối quan hệ giữa con người và trời
đất thăng giáng, giao ḥa thông qua hô hấp: "hô tiếp thiên
căn, hấp tiếp địa khí". Hàng ngàn năm sau, hai nhà bác học
người Pháp Jacqueline Chantereine và Camille Savoire cũng đă
nghiên cứu, thí nghiệm và kết luận "vũ trụ lực nhập vào con
người ở đầu và xuất ra nơi bàn chân phải, âm lực của quả đất
nhập vào con người nơi chân trái để lên đến đỉnh đầu ở phía sau
ót"*. Những động tác của PTLP tuy đơn giản nhưng
đă trực tiếp phát huy quy luật này cho việc chữa bệnh và tăng
cường nội khí. Ở phía trên, động tác hít thở và lắc tay đă kích
hoạt huyệt Bách Hội ở đỉnh đầu và Đại Chùy ở giữa hai bả vai để
thu thiên khí, khai thông và tăng cường hoạt động của các đường
kinh Dương. Bách h ội
và Đại chùy đều là những điểm giao hội của các đường kinh Dương
và Mạch Đốc.
Ở phía dưới, việc nhíu hậu môn và bám các đầu
ngón chân xuống mặt đất đă kích thích hai huyệt Trường Cường và
Hội Aâm ở hai bên hậu môn và các tĩnh huyệt của các đường kinh
Aâm, mà quan trọng nhất là Dũng Tuyền ở giữa ḷng bàn chân, tĩnh
huyệt của kinh Túc Thiếu Aâm Thận và Aån Bạch ở đầu ngoài móng
ngón chân cái, tĩnh huyệt của kinh Túc Thái Aâm Tỳ. Động tác này
có tác dụng hấp thu địa khí, khai thông và tăng cường hoạt động
của các Aâm kinh. Chú thích h́nh Bé s ơ
sinh
Theo học thuyết kinh lạc, Dương phải
thường giáng và Aâm phải thường thăng. V́ động tác lắc
tay liên tục đến hàng ngàn cái nên khi các đường kinh Dương được
khai thông và đi dần xuống (Dương giáng) cuối đường kinh ở các
đầu ngón chân sẽ tự động kích hoạt những tĩnh huyệt của
những kinh Aâm khiến các đường kinh này chạy ngược trở lên (Aâm
thăng). Đối với các đường kinh Aâm cũng vậy, khi chạy đến cuối
đường kinh ở phía trên, sẽ lại kích hoạt các đường kinh Dương đi
trở xuống và cứ thế tiếp tục luân lưu tuần hoàn trong cơ thể.
Đây chính là một biểu hiện của quy luật Cực Dương sinh Âm và
Cực Âm sinh Dương. Việc nhập xuất, thăng giáng ở các huyệt
vị và những đường kinh này những người luyện khí công có khí
cảm tốt đều có thể thể nghiệm được. Đây có lẽ chính là con
đường mà người xưa đă khám phá và từ đó xây dựng nên học thuyết
kinh lạc.
Trường Cường nằm trên mạch Đốc, là nơi phát
xuất chơn Hỏa, tương ứng với luồng Hỏa xà Kundalini trong hệ
thống khí công Aán độ. Hội Âm nằm trên mạch Nhâm, là điểm giao
hội của các đường kinh Aâm và hai mạch Nhâm, Xung, là điểm thu
Aâm khí quan trọng nhất trong khí công. Do đó mặc dù không vận
khí nhưng PTLP đă tác động rất tích cực vào hai mạch Nhâm, Đốc.
Y học truyền thống cho rằng mạch Đốc là chủ quản của các đường
kinh Dương và mạch Nhââm là bể chứa của các đường kinh Aâm. Tất
cả bệnh biến đều có biểu hiện trên hai đường kinh này. Nếu Nhâm,
Đốc thông, trăm mạch đều thông. V́ v ậy
việc khai thơng Nhâm, Đốc cĩ ư nghĩa quan trọng cho việc chữa
bệnh và dưỡng sinh.
PTLP cân bằng Aâm Dương, thuận khí, giáng hư
hỏa.
Theo y học cổ truyền, khí Dương thường
thừa mà khí Aâm thường thiếu. Aâm hư có thể do tiên
thiên, do pḥng lao quá độ hoặc do quá căng thẳng lo
âu trong cuộc sống. Sự mất cân bằng Aâm Dương là đầu mối của
nhiều bệnh tật khác nhau mà y học cổ truyền gọi chung là những
chứng Aâm hư Hoả vượng như hay nóng sốt về chiều,
mờ mắt, mắt đỏ, khô cổ, ù tai, đau lưng, hay lỡ miệng, hay ho,
suyễn, viêm họng, viêm xoang măn… Đối với những chứng này, PTLP
ngoài việc kích thích các đường kinh Aâm để sinh Aâm, bồi bổ Aâm
khí th́ chính nơi tư thế của phương pháp nhằm bảo đảm nguyên tắc
thượng hư hạ thực như thư giăn phần vai, cứng chắc
phần hạ bộ, nhíu hận môn, bám các đầu ngón chân, … cũng là những
biện pháp đối trị hữu hiệu với những chứng hư Hoaû.
Nguyên tắc này đ̣i hỏi người tập luôn giữ cho phần trên của cơ
thể được thư giăn về h́nh, hư linh về ư. Ngược lại, phần dưới
phải đầy đặn, cứng chắc nhằm đưa trung tâm lực của cơ thể dồn
xuống hạ tiêu. Điều này khí công gọi là khí trầm Đan
Điền, đạo gia gọi là qui căn. Đối với y học cổ
truyền, đó là thuận khí, giáng hư Hỏa hoặc dẫn
Hỏa quy nguyên.
PTLP điều ḥa thần kinh giao cảm.
Khoa học hiện đại đă cho biết trên 50% bệnh
tật của con người là do những cảm xúc âm tính gây ra. Chính
những tâm lư căng thẳng do t́nh chí uất ức hoặc nhịp sống
quá nhanh lâu ngày dễ làm cho thần kinh chúng ta quá tải, suy
nhược và rối loạn. Sự rối loạn này làm cơ thể mệt nhọc, ăn ngủ
kém ngon, giảm sức đề kháng, dễ sinh bệnh tật hoặc làm trầm
trọng thêm những chứng bệnh đă có. Đối với những trường hợp này,
tập trung tư tưởng vào nhịp lắc tay sẽ làm người tập mất
đi những cảm xúc khó chịu thường ngày. Đó là nguyên tắc
dùng một niệm để chế vạn niệm.
Theo học thuyết Paplop, khi ta gây hưng phấn
ở một điểm và một vùng nhỏ th́ những phần c̣n lại của vỏ năo sẽ
rơi vào ức chế, nghĩ ngơi. Aùp dụng những nguyên tắc này, tập
trung vào việc lắc tay sẽ điều ḥa được thần kinh giao cảm, phục
hồi tính tự điều chỉnh, tự hoàn thiện vốn có của hệ thần kinh
trung ương, thông qua cơ chế tương tác thần kinh & thể dịch &
nội tạng để hồi phục sức khỏe.
Tập PTLP có xảy ra phản ứng nguy hiểm ǵ
không?
Nói chung, PTLP là một môn khí công nên những
phản ứng xảy ra và việc giải quyết nó sẽ tương tự như đối với
những môn khí công khác. Tuy nhiên, độ an toàn của PTLP rất cao:
-
PTLP nhằm kích thích, xúc tiến để cơ thể
tự khai thông, tự chỉnh lư, không vận khí, không cưỡng cầu
nên hiếm khi xảy ra sai lệch. Quá tŕnh tập có thể xảy ra
đau, tức, ngứa ngáy, co giật là do việc khai mở một số huyệt
vị trên đường kinh hoặc công phá một tổ chức bệnh trước khi
những chỗ bế tắc này đi đến chỗ bị thải trừ hết. Thông
thường những phản ứng này sẽ tự chấm dứt sau một vài ngày.
-
Không rơi vào nhập tĩnh nên khó
xảy ra trường hợp bị ảo giác làm rối loạn tâm lư người tập.
-
PTLP tác động kích thích đồng thời các
huyệt Bách Hội, Hội Âm và Trường Cường. Do đó Bách Hội và
Hội Âm tạo ra những van an toàn để trung ḥa với chân Hỏa
phát sinh từ Trường Cường, khó xảy ra trường hợp chênh
lệch thái quá giữa Aâm và Dương gây nguy hiểm cho người tập.
-
Tuân thủ nguyên tắc thượng hư hạ thực
và tâm ư quán chiếu Đan Điền cũng là một cách an toàn để
năng lượng của cơ thể không chạy lên đầu gây tổn thương bôï
năo, không xảy ra những chứng trạng mà người ta thường gọi
là tẩu hỏa nhập ma.
-
Trong cơ thể một người b́nh thường, hai
mạch Nhâm, Đốc thường tách rời nhau. Ở người luyện khí công,
ṿm họng trên và hậu môn có khả năng trở thành những chiếc
cầu nối hai mạch này lại nên được gọi là Thượng Thước
Kiều và Hạ Thước Kiều. Việc đầu lưỡi chạm nướu
răng trên và nhíu hậu môn vừa là một yêu cầu luyện công để
tăng nội lực, vừa là một biện pháp an toàn do những động tác
này nối liền hai mạch Nhâm, Đốc, tạo ra thế b́nh thông
nhau giữa hai bể khí Aâm và Dương. Sự tương thông này
giúp nội khí luân lưu tuần ḥan thành ṿng Tiểu châu
thiên trong thân người, điều ḥa giữa Aâm và Dương và
thông qua hai đại mạch này tăng cường và điều ḥa sinh lực
giữa ngủ tạng, lục phủ.
|