Hoa giữa đời thường “Chiếc kéo vàng” trong phẫu thuật tim hở
SGGP:: Cập nhật ngày 19/03/2007 lúc 04:36'(GMT+7)
Con đường dẫn cậu học
tṛ “siêu toán” đến với nghề y bắt nguồn từ tâm niệm của người
cha. Ngày qua ngày, ông lặng lẽ dẫn con trai đến gặp những người
bạn của ḿnh là thầy thuốc, để cậu xem từng ca khám bệnh, cho
cậu vào pḥng mổ để thấy hết nỗi vất vả nhưng vinh quang của
nghề y. Cậu học tṛ nhỏ ấy là PGS - TS Bùi Đức Phú, Quyền Giám
đốc Bệnh viện Trung ương (TƯ) Huế bây giờ, người đă trực tiếp
phẫu thuật hàng trăm ca mổ tim kín và hở, đem lại cuộc sống mới
cho hàng trăm con người đă lâm vào t́nh cảnh khó khăn và tuyệt
vọng…
Ca mổ tim hở đầu tiên cho bệnh nhi nhẹ cân nhất
|
|
Bác sĩ
Bùi Đức Phú (người thứ 2 từ trái sang) cùng các y
bác sĩ Bệnh viện TƯ Huế trong 1 ca phẫu thuật tim
hở. |
Bây giờ th́ chú bé ấy đă
có tên là Lê Trần Quang Bảo, một cái tên thật đẹp được cha mẹ
đặt sau khi em tỉnh lại trên giường bệnh của pḥng hậu phẫu, sau
ca mổ tim.
Từ khi mới sinh ra, em đă mang trong ḿnh bệnh suy tim bẩm sinh
với một lỗ thông liên thất lớn. Hai ngày tuổi, Bảo nhập viện và
bắt đầu chuỗi ngày gắn chặt sự sống của ḿnh với các thiết bị
máy móc trong bệnh viện. Bốn tháng, em chỉ nặng 4kg, tăng được
1kg so với khi sinh. Bảo phải thở bằng b́nh oxy và liên tục bị
sốt cao, viêm phổi, tăng áp phổi. Càng ngày sức khoẻ của Bảo
càng xấu, bạn bè, họ hàng khuyên cha mẹ em đem Bảo về nhà.
Đứng trước sự sống đang được tính từng ngày của Bảo, sau nhiều
lần khám và hội chẩn, bác sĩ Phú cùng các y bác sĩ của khoa
Ngoại Lồng ngực - Tim mạch, Bệnh viện TƯ Huế đă quyết định phẫu
thuật tim cho em. Hơn 4 tháng tuổi, Bảo lên bàn mổ, em là bệnh
nhi mổ tim nhẹ cân nhất từ trước đến nay. Một ca mổ tim hở với
những diễn biến cực kỳ phức tạp đă diễn ra, đúng hơn là một cuộc
chiến giành giật sự sống cho Bảo giữa các y bác sĩ và... tử
thần.
10 ngày sau mổ, Bảo vẫn phải thở máy, phổi bị tràn dịch, rồi
tràn khí màng phổi. 12 ngày sau mổ, tim Bảo đột ngột ngừng đập.
Các y bác sĩ đă ở bên em những lúc nguy kịch nhất... Ngày Bảo
tỉnh lại, cả nhà em đă oà khóc. Cha mẹ em nước mắt ṿng quanh,
chắp tay lạy sống các bác sĩ và xin phép được đặt tên cho con…
Luôn muốn vươn lên trong nghề nghiệp
Bác sĩ Bùi Đức Phú tṛ chuyện gần hai tiếng đồng hồ với chúng
tôi, ông chỉ xoay quanh việc làm thế nào để nâng cao được tay
nghề, tiếp cận được với những tiến bộ của nền y học thế giới,
rồi đem những tiến bộ ấy về áp dụng trong điều kiện c̣n nhiều
khó khăn, thiếu thốn của ngành y Việt Nam.
Ông bộc bạch: “Khi c̣n là sinh viên, tôi đă quyết tâm theo học
ngoại khoa và chọn riêng về phẫu thuật tim. Hơn 20 năm gắn bó
với nghề, tôi chưa và sẽ không bao giờ dừng lại. Bởi với tôi, đă
là người thầy thuốc, được tiếp cận, học hỏi thêm một kỹ thuật
mới cũng có nghĩa là thêm một cơ hội để người bệnh được sống.”
Nghe tôi hỏi v́ sao lại chọn “con đường chông gai” thế, ông cười
rồi trả lời: “Hồi ấy ở Việt Nam chỉ có Hà Nội và TP Chí Minh là
phẫu thuật được tim, ở Huế không hề có. Phẫu thuật tim lại là
một phẫu thuật cực khó và phức tạp, nếu đă mổ được tim th́ các
phẫu thuật khác sẽ trở nên đơn giản hơn rất nhiều. Chính v́
những khó khăn ấy mà tuổi trẻ lại muốn lao vào. Tự ḿnh đặt ra
mục tiêu cho chính ḿnh để cố gắng theo đuổi, học tập. Năm 1986,
trong điều kiện khó khăn về trang thiết bị nhưng với sự giúp đỡ
của Bệnh viện Việt - Đức (Hà Nội), lần đầu tiên tại miền Trung,
ca mổ nong van hai lá đă được thực hiện thành công. Năm 1990,
sau khi thực tập tại Pháp trở về, ông đă triển khai thường quy
phẫu thuật cắt phổi trong điều trị ung thư phổi và các bệnh lư
chấn thương.
Từ năm 1991, tranh thủ được sự hợp tác với Hội ADVASE (Pháp),
chương tŕnh về đào tạo lư thuyết và thực hành về phẫu thuật
mạch máu đă được tổ chức thường xuyên mỗi năm 2 đợt, dành cho
các phẫu thuật viên của các tỉnh miền Trung, giúp từng bước nâng
cao tŕnh độ của các phẫu thuật viên trong khu vực. Vào thời
điểm này, các bệnh lư như: Phồng động mạch chủ, chấn thương mạch
máu, viêm tắc động mạch, suy dăn tĩnh mạch… đă được điều trị
thành công tại Bệnh viện TƯ Huế.
Năm 1996, bác sĩ Phú được làm việc tại một Trung tâm tim mạch ở
Pháp với chức danh Trưởng khoa lâm sàng dành cho người nước
ngoài. Tại đây, ông đă hoàn thành công tŕnh nghiên cứu về tuần
hoàn ngoài cơ thể, đồng thời tạo dựng được các mối quan hệ để
gửi các bác sĩ thuộc nhiều chuyên khoa khác nhau của Bệnh viện
TƯ Huế đi đào tạo, nhằm chuẩn bị cho kế hoạch mổ tim hở. Pḥng
mổ tim và hồi sức sau mổ tim được cải tạo lại trên cơ sở huy
động tài trợ và tận dụng các máy móc trong toàn bệnh viện.
Tháng 4-1999, đoàn ADS Luxembourg (Pháp) đến thăm và làm việc
tại Bệnh viện TƯ Huế với một số trang thiết bị bổ sung. Ngày
27-4-1999, lần đầu tiên tại khu vực miền
Trung, ca mổ bắc cầu động mạch vành không sử dụng tuần hoàn
ngoài cơ thể được thực hiện. Ngay ngày hôm sau, một ca mổ tim hở
với tuần hoàn ngoài cơ thể được thực hiện cho một bệnh nhi 14
tuổi để vá lỗ thông liên nhĩ.
Trong ca mổ này, v́ không có máy trao đổi nhiệt nên kíp mổ đă
phải sử dụng… hai xô nước lạnh và nóng. Cả hai ca mổ đều thành
công tốt đẹp. Bắt đầu từ thời điểm này, Bệnh viện TƯ Huế đă tiến
hành mổ thường quy các loại bệnh tim bẩm sinh như thông liên
thất, thông liên nhĩ, fallot 4, tĩnh mạch phổi trở về bất
thường, hẹp động mạch phổi, động mạch chủ, nhĩ 3 buồng, bệnh lư
một van và đa van tim, tắc hẹp mạch vành một - hai - ba cầu nối,
u tim…
Bệnh viện cũng đă áp dụng nhiều kỹ thuật mới như liệt tim bằng
máu, liệt tim ngược ḍng, kỹ thuật pomp on- off, pha loăng và cô
đặc máu, hệ thống hóa quy tŕnh thiết lập và vận hành tuần hoàn
ngoài cơ thể nhằm đảm bảo sự an toàn trong quá tŕnh ngừng tim
phổi để phẫu thuật… Bệnh viện cũng là nơi đầu tiên trong cả nước
áp dụng mô h́nh mổ tim hở có sử dụng tuần hoàn ngoài cơ thể
trong một bệnh viện đa khoa với chi phí phẫu thuật thấp.
Gần 8 năm qua, Bệnh viện TƯ Huế đă phẫu thuật hàng ngàn ca mổ
tim kín và hở, trong đó có hơn 1.000 ca có sử dụng tuần hoàn
ngoài cơ thể… Hiện tại, bác sĩ Bùi Đức Phú đang dẫn đầu ê kíp
gồm các bác sĩ giỏi trong lĩnh vực phẫu thuật tim của Bệnh viện
TƯ Huế đến chuyển giao công nghệ theo hướng “cầm tay chỉ việc”
cho các bác sĩ chuyên khoa ngoại tại các bệnh viện lớn ở miền
Trung như Bệnh viện Đà Nẵng, Bệnh viện Đa khoa Quảng Nam…, nhằm
giảm tải số lượng bệnh nhân nhi ở các tỉnh miền Trung chờ mổ tim
tại Bệnh viện TƯ Huế, đồng thời góp phần nâng cao tay nghề, kiến
thức trong lĩnh vực mổ tim cho các bác sĩ tại các bệnh viện
tuyến tỉnh, với hy vọng cứu sống ngày càng nhiều em nhỏ mắc phải
căn bệnh hiểm nghèo này…
Ngoài cương vị Quyền Giám đốc bệnh viện, kiêm Trưởng khoa ngoại
lồng ngực - Tim mạch, bác sĩ Bùi Đức Phú c̣n đảm đương trách
nhiệm Trưởng Bộ môn Ngoại - Đại học Y khoa Huế. Dù ở vị trí thầy
thuốc hay thầy giáo, ông luôn tận tâm với những công việc ḿnh
đang làm và với ông là phải sống và làm việc thế nào để có thể
đứng thẳng trên bục giảng, truyền lại cho các thế hệ học tṛ của
ḿnh niềm tin yêu, gắn bó với nghề bằng cái tâm trong sáng.
THANH B̀NH
SGGP |
