Bộ y tế giám sát BHYT: gỡ rối hay gây rối?
Đã qua nhiều lần khất hẹn để có đủ thời gian chuẩn bị, người
ta nghĩ rằng ngày 1/1/2010 luật BHYT mới sẽ đi vào thực tế xã
hội một cách đàng hoàng. Thế nhưng những dự đoán trước nay đã
không sai về một tình trạng rối loạn trên diện rộng khi giờ G đã
điểm.
Vẽ vời:
BHYT Việt Nam đã thể hiện là những tay thợ vẽ chuyên nghiệp
khi đưa ra những hình ảnh khá đẹp về chiếc thẻ bảo hiểm: thẻ in
trên chất liệu đặc biệt, có mã vạch, có hình bệnh nhân... thậm
chí đã có nơi thử nghiệm dùng thẻ BHYT có gắn chip. Hình ảnh đó
thật đẹp chỉ khi những điều cơ bản nhất của việc quản lý bệnh
nhân tham gia BHYT đi vào căn cơ. Cho đến nay người ta chưa quản
lý được danh sách khách hàng tham gia BHYT, chưa biết xử lý sao
với trẻ em mới chào đời, chưa quản lý được tính liên tục của một
thẻ bhyt thậm chí chưa rõ ràng về quyền lợi của từng đối tượng.
Do sự thiếu căn cơ từ cơ sở dữ liệu này mà dẫn đến việc chậm trễ
phát hành thẻ BHYT mới cho bệnh nhân. Cho đến 1/1/2010 chỉ mới
một bộ phận nhỏ được đổi thẻ BHYT. Số còn lại là thẻ chưa hết
hạn hoặc đã hết hạn nhưng chưa được gia hạn. Đây là lỗi của bộ
phận cung cấp thẻ.
Trong luật BHYT mới và Quyết định 1071/QĐ-BHXH của BHYT Việt
Nam đã quy định về mã thẻ BHYT đã ghi rõ quyền lợi của từng đối
tượng. Tương ứng với mã đối tượng này thì có mã quyền lợi đi kèm
theo, được in ngay trên mã thẻ BHYT. Theo đó khi xác định được
đối tượng (căn cứ vào mã đối tượng) thì xác định được quyền lợi
tương ứng. Tuy nhiên trên thực tế đã có những thẻ với mã đối
tượng là HC nhưng mã quyền lợi thì khác nhau. Điều này đã xảy ra
vào ngày 4/1/2010 tại khoa khám BV Bạch Mai. Sự bất minh này
khiến cho những người có cùng mã đối tượng phải thắc mắc về
quyền lợi khác nhau của họ.
Khăn giấy:
Hình ảnh chiếc hộp khăn giấy có lẽ là hình tượng mô tả đúng
nhất về các vấn đề phát sinh từ những quyết định của những nhà
lãnh đạo BHYT. Khi rút chiếc khăn giấy này đi thì lập tức một
chiếc khăn giấy khác thòi ra. Các vấn đề của BHYT cũng vậy.
Những tưởng ngày 1/1/2010 sẽ chỉ có thẻ mới, nhưng thật sự
vẫn còn nhiều thẻ cũ còn hạn sử dụng. Chính ngay những nhà quản
lý cũng không biết điều đó nên đã thông báo cho tất cả các bệnh
viện không chấp nhận thẻ cũ nữa, từ đó gây thiệt thòi cho người
bệnh đang mang thẻ cũ nhưng còn hạn sử dụng.
Các đoàn công tác BYT ra quyết định theo kiểu phản ứng nhanh,
nghe rất hợp lý là cho tiếp tục sử dụng các thẻ BHYT cũ nhưng
còn hạn dùng. Vấn đề đã được giải quyết? Không, một chiếc khăn
giấy khác thòi ra: "các thẻ này sẽ được áp dụng theo luật mới".
Thẻ cũ, nhưng áp dụng theo luật chi trả mới, có văn bản nào
hướng dẫn, xin vui lòng chỉ giúp!
Thẻ BHYT cũ được nhóm vào 2 nhóm quyền lợi: 100% (bắt buộc)
và 80% (tự nguyện), thẻ mới được nhóm vào 3 nhóm quyền lợi:
100%, 95% và 80%.
Rất vất vả cơ quan BHYT đã đặt được bộ mã đối tượng mới cho
người tham gia BHYT theo kiểu mới, không theo bộ mã đối tượng
cũ.
Rất vất vả, cơ quan BHYT mới xếp được các mã đối tượng này
vào các nhóm quyền lợi khác nhau theo luật mới.
Rất vất vả, bệnh viện mới làm quen được các đối tượng bệnh
nhân và gán quyền lợi cho đúng đối tượng. Chỉ riêng việc nhận
diện đối tượng khác nhau trên thẻ mới thôi cũng đã là một mớ
bòng bong cho bệnh viện rồi.
Đùng một phát, Bộ Y Tế bắt dùng thẻ cũ áp vào luật mới! Không
ai hiểu đối tượng nào, mã đối tượng nài trong thẻ cũ thì được
hưởng quyền lợi nào theo luật mới! Người mang thẻ cũ những tưởng
được giải quyết, nhưng không, sẽ phải tiếp tục chờ ... thông tư.
Hiệu quả hay hậu quả?
Với quyết định mang tính "gỡ rối" của Bộ Y Tế thì điều gì xảy
ra?
- Phải chờ ai đó gán nhóm đối tượng (cũ) vào nhóm quyền lợi
(mới). Việc gán này bắt buộc phải có giá trị toàn quốc chứ không
thể mạnh ai nấy làm. Thời gian để có được thông tư hướng dẫn có
lẽ sẽ rơi vào thời điểm các thẻ cũ hết hạn dùng.
- Đối với BV không có phần mềm thì người thu phí BHYT sẽ mờ
mắt nhận diện đâu là thẻ mới, đâu là thẻ cũ, nhóm đối tượng này
thuộc nhóm quyền lợi nào.
- Đối với BV đang sử dụng phần mềm thì phải cậy nhà cung cấp
phần mềm sửa lại quy trình, nhận diện thêm đối tượng "mới" từ
thẻ cũ và gán lại công thức tính. Xin thưa, việc lập trình thay
đổi công thức không phải là điều dễ dàng.
Chưa hết, rồi một vài tháng tới đây, thẻ cũ cũng sẽ hết hạn
dùng, những công thức tạo mới này sẽ chẳng còn dùng tới nữa. Tuy
nhiên, bệnh viện vẫn phải mất tiền cho các yêu cầu lập trình
lại.
Phan Xuân Trung 05/01/2009
|
