Kim tiền thảo có tên khoa học là Desmodium
styracifolium (Osbeck) Merr, thuộc họ đậu (Fabaceae). Có tên khác là Mắt trâu,
Đồng tiền lông, Vẩy rồng, Mắt rồng. Cây thảo là loại leo, dài khoảng 30-50 cm.
Thân cây dẹt có nhiều lông trắng mịn. Lá kép mọc so le gồm 3 lá chét hình tròn
chiều dài 1,8-3,4 cm và rộng 2-3,5 cm. Mặt dưới của lá có nhiều lông mịn màu
trắng bạc, mặt trên có nhiều gân. Hoa mọc thành chùm có màu tím. Quả nhỏ có các
hạt hình đậu.
DƯỢC LỰC
Sỏi tiết niệu gồm những loại sau :
- Sỏi có gốc canxi, có thể là oxalat canxi hay
phosphat canxi, sinh ra khi nồng độ canxi trong nước tiểu tăng cao.
- Sỏi san hô, sinh ra do nhiễm khuẩn tiết niệu.
- Sỏi uric, sỏi cystin sinh ra do các rối loạn
chuyển hóa, không thấy được bằng chụp X quang.
Sỏi sinh ra còn do phối hợp của một số yếu tố
khác như dị dạng đường tiết niệu làm cản trở sự thoát ra của dòng nước tiểu ;
hoặc của một số thuốc ảnh hưởng tới độ pH của nước tiểu, như uống vitamin C liều
cao có thể gây sỏi thận...
Các nghiên cứu dược lý hiện đại cho biết Kim
tiền thảo có tác dụng :
- Lợi tiểu, lợi mật.
- Kháng sinh.
- Kháng viêm.
- Dãn mạch, hạ huyết áp.
Như vậy, cơ chế trị sỏi của Kim tiền thảo được
giải thích như sau : trước hết là lợi tiểu, pha loãng dòng nước tiểu, làm ngưng
sự gia tăng kích thước của hòn sỏi. Sau đó nhờ tác dụng chống viêm, kháng khuẩn
mà làm giảm sự phù nề của niệu quản, tạo điều kiện thuận lợi cho sỏi di chuyển
xuống dưới và đái ra ngoài. Đông y cũng quan niệm như vậy và gọi đó là tác dụng
bài thạch lâm thông (tống sỏi ra ngoài và thông đường niệu).
Theo kết quả nghiên cứu lâm sàng cho thấy Kim
tiền thảo có hiệu lực điều trị tốt đối với sỏi oxalat canxi. Thời gian điều trị
phụ thuộc vào kích thước và vị trí của sỏi trong đường tiết niệu.
Y học cổ truyền sử dụng làm thuốc lợi thủy,
thông lâm, chữa đái rắt và đái buốt, sỏi thận, sỏi đường tiết niệu, sỏi mật,
bệnh hoàng đản.
CHỈ ĐỊNH
Thuốc viên (bao đường, bao phim) : uống
mỗi lần 5 viên, ngày 3 lần, uống với nhiều nước.
Thuốc nước : mỗi ngày 3 lần, mỗi lần 5
ml (có ly đong lường kèm theo) hòa trong một ly nước chín.
Uống nhiều nước trong thời gian điều trị.
Viên bao phim và thuốc nước đều dùng được cho
bệnh nhân tiểu đường.
BẢO QUẢN