Ăn chay và loăng
xương
Nhóm nghiên cứu ăn chay và loăng xương (*)
Ăn chay đang là một trào lưu khá thịnh hành
ở các nước Âu Mĩ.
Theo thống kê, hiện nay có khoảng 3-5% người dân tại các nước
như Mĩ và Âu châu theo chế độ ăn chay, và con số này vẫn c̣n gia
tăng hàng năm. Ở
nước ta, trào lưu ăn chay cũng đang thịnh hành, với nhiều hàng
quán ăn chay ra đời tại các thành phố lớn như Thành phố Hồ Chí
Minh và Hà Nội. Tuy
không có con số thống kê chính thức, nhưng v́ ở nước ta Phật
giáo là một tôn giáo lớn, nên có thể số người ăn chay cũng tu7ng
đương hay cao hơn tỉ lệ ở các nước phương Tây.
Tính trung b́nh, những người ăn chay thường
có lượng calcium và vitamin D thấp hơn người ăn mặn.
Calcium và vitamin D là hai trong nhiều yếu tố có ảnh
hưởng đến khối lượng xương trong cơ thể.
Một câu hỏi cho đến nay vẫn chưa có câu trả lời dứt khoát
là: ăn chay có ảnh hưởng ǵ đến loăng xương?
Để trả lời câu hỏi này, chúng tôi đă thực hiện một nghiên
cứu ban đầu so sánh mật độ xương (MĐX) giữa các ni cô Phật giáo
và người ăn mặn tại TPHCM.
Kết quả (công bố trên tập san
Osteoporosis
International) cho thấy người ăn chay có MĐX tương đương với
người ăn mặn. Tuy
nhiên, điểm qua y văn, kết quả vẫn c̣n thiếu tính nhất quán: một
số nghiên cứu cho thấy người ăn chay có MĐX thấp hơn người ăn
mặn, một số khác th́ có phát hiện giống như nghiên cứu của chúng
tôi.
Để giải đáp câu hỏi và “hóa giải” những
khác biệt trong y văn liên quan đến ảnh hưởng của chế độ ăn
chay, chúng tôi đă tiến hành một phân tích tổng hợp.
(“Chúng tôi” ở đây là Bs Hồ Phạm Thục Lan (Đại học Y Phạm
Ngọc Thạch), Ts Nguyễn Đ́nh Nguyên, và tôi.) Chúng tôi duyệt qua
y văn, tuyển chọn được 9 nghiên cứu đáp ứng được những tiêu
chuẩn chúng tôi đề ra.
Kết quả phân tích này cho thấy người ăn chay có MĐX thấp
hơn người ăn mặn khoảng 4%, nhưng sự khác biệt này quá nhỏ,
không có ảnh hưởng đến loăng xương hay nguy cơ găy xương.
Tuy nhiên, phân tích sâu hơn, chúng tôi phát hiện người
ăn chay thuần túy (tức chỉ ăn rau quả, thực vật, không ăn đồ
biển hay thịt cá) có mật độ xương thấp hơn người ăn mặn khoảng
6%. Chúng tôi nghĩ
rằng những người này thiếu vitamin D và calcium, và chúng tôi đề
nghị tiếp tục nghiên cứu để kiểm định giả thuyết này.
Công tŕnh phân tích tổng hợp của chúng tôi
được công bố trên tập san
American Journal of Clinical Nutrition (AJCN), có lẽ là tập
san số 1 trên thế giới về dinh dưỡng học.
Công tŕnh này nhận được rất nhiều quan tâm của giới
truyền thông đại chúng. Hầu hết các báo lớn và đài truyền h́nh
khắp 5 châu (ngoại trừ … Việt
Nam) đều đưa tin.
Hôm nay, Tập san AJCN
báo cho chúng tôi biết rằng v́ ư nghĩa và tầm quan trọng của bài
báo, họ đă ủy nhiệm một chuyên gia nổi tiếng về vấn đề này (Gs
Susan A Lanham-New thuộc Đại học Surrey, Anh) viết bài xă luận
(editorial). Được công bố bài báo quan trọng trên tập san danh
tiếng như AJCN là một vinh hạnh, nhưng được chính ban biên tập
đánh giá cao và có cả xă luận kèm theo có thể xem là một vinh
dự.
Bài xă luận (nguyên văn dưới đây) có khen chúng tôi cũng nhiều,
nhưng cũng có chỗ Gs Lanham-New mong muốn làm thêm (nhưng chúng
tôi không/chưa có dữ liệu, và cần ngân sách để nghiên cứu tiếp).
Dù sao đi nữa th́ bài xă
luận này cũng cho chúng tôi một vài định hướng để theo đuổi đề
tài ăn chay và loăng xương trong tương lai.
Tập san AJCN c̣n cho chúng tôi biết rằng ngày mai (1/10) họ sẽ
ra thông cáo báo chí (Press Release) về công tŕnh nghiên cứu
của chúng tôi. Đó là một
tin vui đối với chúng tôi v́ kết quả công tŕnh này sẽ được lan
truyền rộng lớn hơn. Ngoài ra, chúng tôi vui mừng v́ “tên tuổi”
của Đại học Phạm Ngọc Thạch sẽ được nhiều người biết đến qua
thông cáo báo chí này.
Sẵn đây chúng tôi muốn đính chính một thông
tin gây hiểu lầm trong thời gian qua. Nhiều trang blog ngoại
quốc “cáo buộc rằng chúng tôi nhận tài trợ từ kĩ nghệ chế biến
thịt và sữa để làm “nghiên cứu tiêu cực” về ăn chay.
Sự thật là chúng tôi
không hề nhận một tài trợ nào từ bất cứ một nguồn nào, và càng
không có dính dáng ǵ đến tập đoàn kĩ nghệ bơ sữa AMBER của
Malaysia
mà nhiều người cáo buộc chúng tôi.
Ts Nguyễn Đ́nh Nguyên
được tổ chức
AMBeR (Australian Medical Bioinformatics Resources) tài trợ
chứ không phải do tập đoàn AMBER của Mă Lai tài trợ.
Cũng cần nói thêm rằng
công tŕnh này bắt đầu từ khi Bs Hồ Phạm Thục Lan (Đại học Y
Phạm Ngọc Thạch) thực hiện công tŕnh nghiên cứu về chế độ ăn
chay và MĐX đầu tiên ở VN. Khi
điểm qua y văn, Bs Thục Lan phát hiện chưa ai làm một phân tích
tổng hợp về vấn đề này, và thế là ư tưởng được h́nh thành.
Công tŕnh phân tích
tổng hợp tuy là một “phó sản” của một công tŕnh lớn hơn, nhưng
lại trở thành một “ngôi sao” trong lĩnh vực ăn chay và xương!
Ngoài ra, chúng tôi cũng đính chính về những bản tin mà báo chí
ngoại quốc đưa tin rằng chúng tôi kết luận ăn chay có hại đến
xương. Chúng tôi không
hề kết luận như thế. Chúng
tôi kết luận rằng mức độ khác biệt về mật độ xương giữa nhóm ăn
chay và ăn mặn không có ư nghĩa lâm sàng và không ảnh hưởng đến
nguy cơ găy xương.
Thật ra, có nhiều bằng chứng cho thấy ăn
chay không ảnh hưởng ǵ đến loăng xương; ngược lại, ăn chay giảm
nguy cơ găy xương. Số
liệu gần đây c̣n cho thấy ăn chay c̣n có lợi ích giảm nguy cơ
bệnh tim mạch, giảm nguy cơ ung thư, và giảm nguy cơ tử vong.
Qua công tŕnh này,
chúng tôi muốn đóng góp một phần nhỏ vào việc khuyến khích ăn
chay, hay ít ra là tăng cường rau quả và thực vật trong bữa ăn,
ở nước ta và trên thế giới.
(*) Nhóm nghiên cứu bao gồm Bs Hồ Phạm Thục Lan (Đại học Y Phạm
Ngọc Thạch và bệnh viện Nhân dân 115), Ts Nguyễn Đ́nh Nguyên và
Nguyễn Văn Tuấn (Viện nghiên cứu y khoa Garvan, Đại học New
South Wales), và một số sinh viên thuộc Đại học Y Phạm Ngọc
Thạch.
Ghi
chú:
1.
Ngoài ra, chúng tôi đính chính bài báo trên
Tiền Phong viết rằng “Các
chuyên gia Australia đă nghiên cứu về chế độ ăn chay của những
phụ nữ sau thời kỳ măn kinh và thấy rằng, mật độ xương của họ
không thua kém ǵ những người ăn thịt thường xuyên.”
Sự thật là nghiên cứu này do Bs Thục Lan thuộc Đại học Y
khoa Phạm Ngọc Thạch chủ tŕ, với sự hỗ trợ về phương pháp từ
chúng tôi, chứ không phải nghiên cứu chỉ của “các chuyên gia
Australia”.
2.
Các bạn có thể đọc thêm bài
Ăn chay như một cách trị liệu của một người trong nhóm
nghiên cứu trên báo TT.
3.
Đây là bài xă luận của Gs Lanham-New trên tập san AJCN
2009; 90(4):910-911.
Is "vegetarianism" a serious risk factor for
osteoporotic fracture? (1,2)
Susan A Lanham-New
1 From the Nutritional Sciences Division, Faculty of Health and
Medical Sciences, University of Surrey, Guildford Surrey, United
Kingdom.
2 Address correspondence to S Lanham-New,
Nutritional Sciences Division, Faculty of Health and Medical
Sciences, University
of Surrey, Guildford, Surrey GU2
7XH, United
Kingdom.
In the West, there are now appreciable numbers of individuals
who are classified as "vegetarian" (those who exclude meat,
fish, and poultry) or "vegan" (those who exclude all foods of
animal origin). A recent 2009 survey suggests that 3.2% of US
adults adhere to a vegetarian-based diet and 0.5% of US adults
consume no animal products at all (1).
Similar 2009 figures have also been published for the United Kingdom ( 3% are completely
vegetarian) (2).
Concomitantly, there has been considerable interest as to the
health benefits and health-adverse effects of following such a
dietary pattern. We have many more questions than answers, and
certainly the debate as to whether "vegetarianism" increases an
individual's risk of osteoporosis over the long term has been
raging for well over a quarter of a century (3).
From a public health nutrition perspective, it is critical to
address whether adhering to particular dietary habits puts an
individual at an increased or decreased risk of disease outcome.
Given that we are now in an epidemic of osteoporosis, with >10
million Americans affected and with estimated costs in the
United States and Europe rising above $17.9 billion and 13.9
billion annually, respectively, we need conclusive evidence on
how exogenous (modifiable) factors can significantly improve (or
harm) bone health at the population level (4).
In this issue of the Journal, Ho-Pham et al (5)
report the findings of a Bayesian meta-analysis that examines
the effect of vegetarian diets on bone mineral density. This is
a most timely and important piece of work. Results included 2749
individuals (ratio of females to males: 2:1) and showed that,
overall, bone density was lower in those subjects who adhered to
a vegetarian/vegan diet than in those who consumed an omnivorous
one but at a level that is unlikely to be clinically relevant.
The particular strengths of this study are the careful selection
of studies for inclusion in the analysis and the rigorous
methodology of Bayesian-type meta-analysis. In particular,
Bayesian analysis considers the probability of the hypothesis of
treatment effect and is not reliant on P values but instead
allows the reporting of direct probability statements that are
of interest and of importance. That said, this study does not
provide the "conclusive" evidence that pubic health specialists
require. The numbers of subjects are relatively small given the
number of vegetarians worldwide; the study design of all but one
of the studies is cross-sectional rather than
longitudinal/prospective; and although the quality of the
studies selected is in one way a strength, this meta-analysis is
not fully representative of the many studies published in this
area.
The results point to a significant (albeit very small)
difference in bone density in those who adhere to a
vegetarian/vegan lifestyle compared with those who adhere to a
mixed, omnivorous one, but it is important to note that the
results do not fully adjust for key confounding factors, such as
for differences in 1) body weight, 2) physical activity levels,
and 3) smoking, as well as for differences in the considerable
genetic-ethnic backgrounds in the population studied (Asian
compared with white). Indeed, several of the studies on
vegetarianism and bone health published before 1984 (not
included in this meta-analysis) were based on Seventh Day
Adventists who had a significantly different lifestyle compared
with those who follow an omnivorous diet (6).
In this Bayesian meta-analysis, in >50% of the articles
included, body weight was significantly lower in the vegetarian
group compared with the omnivorous group, and it is well
established that body weight is a key determinant of bone
mineral density. It is also important to point out that, in the
article by Ellis et al (1972), which is quoted in the study but
not included in the analysis, there was a fundamental error in
the interpretation of the photographic density measurements, and
their conclusions should have been the opposite to what they
claimed (7–10).
The effect of a vegetarian diet is hugely complex (a point noted
by the authors) and includes differences in 1) the nutrient
components of the diet, 2) lifestyle factors, 3) serum
concentrations of estrogen, and 4) problems with the methods
that are available for researchers to accurately assess the
food-nutrient consumption patterns in the population groups, to
name but a few key factors. This meta-analysis of course does
not provide us with any information on mechanisms of action.
Historically, the fundamental theories linking vegetarianism to
the skeleton were focused on there being a link between
acid-base homeostasis and the skeleton and on the assumption
that the long-term ingestion of a vegetable-based diet would
provide an alkali (ash) and hence be beneficial to bone health.
Theoretical considerations of the role played by alkaline bone
minerals in the defense of the organism against acidosis date
back as far as the late 19th century, and the pioneering work of
Lemann, Barzel, and Sebastian over the past 30 y have shown the
effects of "acid" from the diet on bone in humans and animals (11).
Novel work by Arnett and Dempster (12)
and Bushinsky et al (13)
shows the detrimental effects of acid on bone mineral in vitro.
It is impossible in this Bayesian meta-analysis to fully address
how important dietary intake is to the findings because 2 of the
studies did not report in detail the dietary intakes of
subjects. In particular, it would be useful to examine the ratio
of protein to potassium intake fully in vegetarian/omnivorous
groups; this would give us an idea of the net endogenous
noncarbonic acid production (NEAP), which is important because
of the growing awareness of the link between high NEAP (ie, high
dietary acidity) and poorer indexes of bone health (14).
It would also be very useful to have information on the effect
of other dietary constituents that are likely to be different in
the groups, including phytoestrogen content and vitamin K
concentrations as well as the extent of vitamin D insufficiency
(15).
On the basis of the results of this Bayesian meta-analysis as
well as the findings of the 5-y prospective study of changes in
radial bone density in elderly white American women (which
showed no differences in bone loss rates between vegetarians and
omnivores) (16),
it can be concluded that vegetarianism is not a serious risk
factor for osteoporotic fracture. Future research should focus
attention on whether there are any particular components of a
vegetarian/vegan diet (eg, higher intake of fruit and
vegetables) that would yield specific benefits to the skeleton,
including the determination of the specific concentrations that
would be required for optimum bone health, and what are the
underlying mechanisms that affect overall bone health.
ACKNOWLEDGMENTS
I thank Hannah Upton (University
of Newcastle/British Nutrition
Foundation) and Sean Delaney
(Nottingham Trent University/London Metropolitan University) for
their help in the technical preparation of this editorial.
The author was Subcontractor on a grant funded by the UK Foods
Standards Agency looking at dietary alkali/fruit and vegetable
effects on bone health (2002–2008) and the principal grant
holder on a grant from GlaxoSmithKline to look at the alkali
load of one of their products on dietary alkali estimates
(2003–2008).
REFERENCES
1. "Vegetarianism in America" study. Vegetarian Times
2009. Available from:
www.vegetariantimes.com (cited 2 August 2009)..
2. UK
Food Standards Agency. Public attitudes to Food Survey 2009.
Available from:
www.foodgov.co.uk (cited 2 August 2009)..
3. New, SA. Do vegetarians have a normal bone mass? Osteoporos
Int 2004;15:679–88..[Medline]
4. World Health Organization. Study Group on Assessment of
Fracture Risk and Its Application to Screening and
Postmenopausal Osteoporosis. Report of a WHO Study Group. World
Health Organ Tech Rep Ser 1994..
5. Ho-Pham, LT, Nguyen, ND & Nguyen, TV. Effect of vegetarian diets
on bone mineral density: a Bayesian meta-analysis. Am J Clin
Nutr 2009;90:943–50..[Abstract/Free
Full Text]
6. Marsh, AG, Sanchez, TV, Chaffee, FL, Mayor, GH & Michelsen,
O. Bone mineral mass in adult lactoovovegetarian and omnivorous
males. Am J Clin Nutr 1983;83:155–62..
7. Ellis, FR, Holesh, S & Sanders, TA. Osteoporosis in British
vegetarians and omnivores. Am J Clin Nutr 1974;24:769–70..
8. Meema, HE. Photographic density versus bone density. Am J
Clin Nutr 1973;26:687 (letter)..[Medline]
9. Meema, HE. What's good for the heart is not good for the
bones? J Bone Miner Res 1996;11:704 (letter)..[Medline]
10. Barzel, US. Ne'ertheless, an acidogenic diet
may impair bone. J Bone Miner Res 1996;11:704 (letter)..[Medline]
11. New, SA. The role of the skeleton in acid-base homeostasis.
The 2001 Nutrition Society Medal Lecture. Proc Nutr Soc
2002;61:151–64..[CrossRef][Medline]
12. Arnett, TR & Dempster, DW. Effect of pH on bone resorption
by rat osteoclasts in vitro. Endocrinology 1986;119:119–24..[Abstract/Free
Full Text]
13. Bushinsky, DA, Lam, BC, Nespeca, R,
Sessler,
NE & Grynpas, MD. Decreased bone
carbonate content in response to metabolic, but not respiratory,
acidosis. Am J Physiol Renal Fluid Electrolyte Physiol.
1993;265:F530–6..[Abstract/Free
Full Text]
14. Frassetto, L, Todd, K, Morris, RC, Jr & Sebastian, A.
Estimation of net endogenous noncarbonic acid production in
humans from dietary protein and potassium contents. Am J Clin
Nutr 1998;68:576–83..[Abstract]
15. Outila, TA, Karkkainen, MUM, Seppaene, RH & Lamberg-Allardt,
CJE. Dietary intake of vitamin D in premenopausal, healthy
vegans was insufficient to maintain concentrations of serum
25-hydroxyvitamin D and intact parathyroid hormone within normal
ranges during the winter in Finland. J Am Diet Assoc
2000;100:434–41..[CrossRef][Medline]
16. Reed, JA, Anderson, JBB, Tylavsky, FA & Gallagher, PN, Jr.
Comparative changes in radial bone density of elderly female
lactoovovegetarians and omnivores. Am J Clin Nutr
1994;59:1197S–202S..[Medline]
|
