CHỦ ĐỀ NGÀY TĂNG HUYẾT ÁP THẾ GIỚI 2009 VÀ
GÓC NH̀N VIỆT NAM
ThS Đào Duy An
Ủy viên Ban chấp
hành Hội Tăng huyết áp Việt Nam
Bác sỹ trưởng,
Vietcare Co., Ltd, Tp HCM
 |
|
Poster Ngày Tăng huyết
áp Thế
giới 17/5/2009 |
Tăng huyết áp là
bệnh lư tim mạch phổ biến nhất hiện nay trên toàn cầu cũng như
tại Việt Nam, gây tử vong, biến chứng và di chứng nhiều nhất:
hiện có 1,5 tỉ người mắc và 7,1 triệu người trên thế giới chết
v́ tăng huyết áp mỗi năm. Ngày Tăng huyết áp Thế giới năm nay
(17/5/2009), lần thứ 5 trên thế giới và lần thứ 3 tại Việt Nam,
có chủ để “Tăng
huyết áp và muối: hai kẻ giết người thầm lặng”;
dịp này, các tổ chức và cá nhân hoạt động thiện nguyện nhằm cải
thiện nhận thức, phát hiện, điều trị và kiểm soát tăng huyết áp
tại cộng đồng.
Tăng huyết áp
phần lớn không có triệu chứng, xảy ra trước khi có biến chứng (chết
đột ngột, nhồi máu cơ tim, đột quỵ, xơ vữa động mạch…)
10-20 năm. Muối ăn giúp cân bằng nội môi, là thành phần thiết
yếu của cơ thể. Tuy nhiên, ăn 6 g muối/ngày trở lên lâu dài sẽ
gây tăng huyết áp và một số bệnh khác.
Hiện nay, bên
cạnh nỗ lực giúp cộng đồng nhận biết con số huyết áp của chính
ḿnh nhằm phát hiện và kiểm soát tốt tăng huyết áp, Liên đoàn
Tăng huyết áp Thế giới, Hội Thận học Quốc tế và Tổ chức Y tế Thế
giới kêu gọi các chính phủ, các nhà sản xuất thực phẩm, các tổ
chức thiện nguyện và cộng đồng áp dụng các biện pháp giảm muối
ăn sao cho mỗi người ăn vào dưới 6 g/ngày.
Cha ông chúng ta
sớm biết tác dụng cũng như tác hại của muối ăn thể hiện qua tục
ngữ như “cá
không ăn muối cá ươn”,
“muối mặn
gừng cay”,
“ăn mặn
khát nước”.
Chúng ta bằng vốn sống kế thừa từ tổ tiên và bằng nền tảng y học
hiện đại ngay từ bây giờ áp dụng các biện pháp giảm muối để cải
thiện t́nh trạng tăng huyết áp đang có xu hướng ngày càng tăng
nhất là trong bối cảnh chế độ ăn kiểu Tây ngày càng phổ biến và
hội nhập kinh tế toàn cầu.
Giảm muối từ từ
(sau vài
ba tháng),
để quen với khẩu vị lạt bằng các cách cụ thể như ăn ḿ tôm th́
không dùng hết gói bột nêm đến lúc không cần bột nêm, ăn bánh ḿ
th́ giảm x́ dầu rồi không cần x́ dầu, giảm đến không thêm mắm
muối vào cơm canh, ăn rau th́ giảm nước chấm, giảm ăn đồ chế sẵn
(v́ nhiều
muối).
Tác dụng của
giảm muối lên huyết áp rất lớn: với chế độ ăn ít muối, huyết áp
tâm thu giảm 7,1 mm Hg ở người b́nh thường và giảm 11,5 mm Hg ở
người tăng huyết áp; các nghiên cứu đă chứng minh huuyết áp tâm
thu giảm 10 – 12 mm Hg, huyết áp tâm trương giảm 5 – 6 mm Hg
trong vài năm sẽ làm giảm 38% đột quỵ và 16% bệnh mạch vành. Nếu
giảm được một nửa lượng muối ăn hàng ngày th́ thế giới sẽ cứu
được 2,5 triệu người chết do đột quỵ, bệnh mạch vành và bệnh
thận mạn mỗi năm.
Nỗ lực giảm muối
vô cùng quan trọng và lợi chi (cost-effectiveness)
đối với Việt Nam hiện nay v́ người Việt ăn 18 – 22 g muối/ngày
và tùy từng vùng mà thói quen ăn mặn lại khác nhau như Hà Nam,
Yên Bái là 13 – 15 g/người/ngày, trong khi ở các vùng biển hay
các nơi c̣n nghèo, mức độ này lại tăng lên gấp 2-3 lần.
Nỗ lực giảm muối
cũng như nỗ lực phát hiện và kiểm soát tăng huyết áp phụ thuộc
bạn, tôi, cộng đồng và chính phủ.
 |
